← Alle begrippen

Begrip

Ubuntu

oe-BOEN-toe · Afrikaans

Nguni (Zuidelijk Afrika) — 'mens-zijn door anderen'

Samengevat in een zin die je niet meer loslaat: 'Umuntu ngumuntu ngabantu' — een mens is een mens door andere mensen. Ik ben omdat wij zijn. Het Westerse 'ik denk, dus ik ben' zet het individu vooraan. Ubuntu zegt: je bent helemaal geen los individu. Je bent een knooppunt in een web, en buiten dat web besta je niet echt.

Waarom het nú telt

Wij vieren de selfmade man, de zelfstandige, de persoonlijke prestatie. Ubuntu wrijft daar tegenaan: alles wat jij bent, heb je van anderen gekregen — je taal, je vak, je naam. Niemand maakt zichzelf. We doen alleen alsof.

Over de culturen heen

De Hebreeuwse groet 'sjalom' wenst niet jou maar de héle gemeenschap heelheid.

Weetje — hoe het vandaag voortleeft

Het besturingssysteem Ubuntu, op miljoenen computers wereldwijd, is naar dit woord vernoemd: 'ik ben omdat wij zijn'. Mandela gebruikte het om uit te leggen waarom hij geen wraak nam.

Raakt dit iets?

Wie maakte jou tot wie je bent — en heb je het ze ooit gezegd?

Neem deze vraag mee naar De Raad — of stel je eigen.