Maori / Polynesisch

Sleepte de zon aan de kant om de dagen langer te maken. Ving de zon in een net van vrouwenhaar. Vis-haakte Nieuw-Zeeland uit de zee. Stierf toen hij door de godin van de dood probeerde te kruipen om onsterfelijkheid te vinden — een vogel lachte, zij werd wakker, hij werd verpletterd.

Lagen omstrengeld zodat hun kinderen in volle duisternis leefden. Hun zonen besloten hen uit elkaar te duwen. Tāne, god van de bossen, lukte het. Sindsdien staan hemel en aarde gescheiden, en regent het — de tranen van Rangi om Papa.

Tāne zocht een vrouwelijke gestalte. Vormde haar uit rode aarde van Hawaiki. Ademde haar leven in. Uit hen kwamen de eerste mensen voort.

Tāne's eigen dochter, gevlucht naar de onderwereld toen zij ontdekte dat haar man tevens haar vader was. Daar werd zij heerseres van de dood. Maui probeerde door haar heen te kruipen om onsterfelijkheid te brengen. Zij vermorzelde hem.

Sterkste van de zonen van Rangi en Papa. Hij duwde zijn ouders uiteen. Klom de hemels door om de drie korven van kennis te halen — kennis van rituelen, kennis van het kwaad, kennis van de bossen.

Reisde van eiland tot eiland zoekend naar een thuis voor haar vuur. Elk eiland werd te klein. Tot zij Halemaʻumaʻu vond op Kīlauea. Daar woont zij nog. Wie haar lava raakt zonder respect, draagt de gevolgen.

Zoon van Rangi en Papa. Toen zijn broers hun ouders uiteen duwden, vluchtte zijn nakroost — de vissen — in de zee. Zijn andere kinderen — de reptielen — bleven op land. Sindsdien is er spanning tussen zee en land, en houden vis en hagedis een familieruzie levend.

Wilde zijn ouders Rangi en Papa doden om vrij te komen. Tāne overstemde hem en duwde ze alleen uiteen. Sindsdien is Tūmatauenga boos op zijn broers — en doodt ze symbolisch elke keer dat een mens een vis vangt, een vogel schiet, een gewas oogst, of een boom kapt. Hij is het deel van de mens dat eet wat leeft.

Broer van Tūmatauenga, maar zijn tegenpool. Rongo is god van de kumara — de zoete aardappel — en van alles wat gekweekt wordt in plaats van geroofd. Aan hem werden vredesverdragen toevertrouwd. Wanneer Maori vrede sloten, plantten zij een rongo-paal als teken.

Vocht tegen zijn broer Tāne om wie de hemel zou bestijgen voor de drie korven van kennis. Verloor. Werd verbannen naar de onderwereld, waar hij sindsdien de mens belaagt met ziekte en verleiding. Hij is niet kwaad in absoluut zin — hij is wat de bovenwereld niet wilde toelaten en wat daarom in het verborgene blijft werken.

De broer die niet meedeed aan de scheiding van Rangi en Papa. Hij koos voor zijn vader. Sindsdien stormt hij over de aarde om zijn broers te bestraffen voor wat zij hebben gedaan. Bos, vis, gewas, mens — allen krijgen zijn wraak in stormen, orkanen, koude winden.

In sommige versies de zus van Maui; in andere zijn moeder of vrouw. Zij vlucht naar de maan na een ruzie met haar man, en blijft daar — vlechtend aan witte tapa-doeken die wij als wolken zien. Wanneer vrouwen vlechten, weven of bevallen, is zij in de kamer.